Jari Litmanen- Một hành trình vươn thành ngôi sao lớn

Năm lần vô địch Hà Lan cùng Ajax, một lần chinh phục cúp tai voi cùng Europa League, một FA Cup, và song hành cùng với đó là vô số danh hiệu lớn nhỏ khác, nhưng kiêu hãnh hơn thảy các danh hiệu kể trên, đó là cái cách mà giới mộ điệu vẫn thường hay gọi ông bằng hai từ trang trọng – “vị vua”. Vâng, người đàn ông mà tôi đang nói đến sẽ bước sang tuổi thứ 48 vào ngày 20/04 tới đây, và ông tên là  Jari Litmanen.

Jari Litmanen đã có một hành trình giới thiệu bóng đá Bắc Âu ra biển lớn:. Sinh ngày 20/04/1971, Jari Litmanen may mắn được nuôi nấng bởi cả bố lẫn mẹ đều là những danh thủ bóng đá có tiếng ở Phần Lan. Cha ông, ngài Olavi đã từng là một danh thủ và cả đời cống hiến cho câu lạc bộ Lahti; còn mẹ ông, bà là một cựu tuyển thủ nữ của cả Lahti và đội tuyển quốc gia Phần Lan. Ở trong một gia đình mà cả bố lẫn mẹ đều từng là danh thủ, thật khó để cậu nhóc Litmanen ngày ấy từ chối cái gọi là … bóng đá, và cũng thật may cho đất nước Phần Lan xa xôi, khi từ những bước đầu chập chững, cậu bé kia đã quyết cả đời mình gắn cùng trái bóng.

Năm 1977, ông gia nhập Reipas khi mới sáu tuổi, Litmanen ở lại đấy tới 10 năm trước khi bắt đầu tạo được tiếng vang và chuyển đến HJK vào năm 1991 và sau này là MYPA năm 1992. Thế nhưng, chặng hành trình của anh ta tính tới thời điểm ấy mới chỉ bắt đầu.

Huyền thoại của Ajax

Sự nghiệp của Litmanen bắt đầu một cách có thể nói là tương đối chậm rãi, nhưng chỉ sau một trận đấu thăng hoa, ông lên như cánh diều bắt được con gió lớn. Ở cái tuổi 21, Jari Litmanen khi đó đá trận cầu có thể tính là lớn nhất sự nghiệp với ông, trận chung kết cúp quốc gia Phần Lan. Và trong cái trận đấu ấy, ông ghi một bàn thắng tuyệt vời để đem về cúp quốc gia cho MYPA ngay giữa sân bóng kì vĩ nhất của Phần Lan, Helsinki Olympic Stadium. Một trận đấu hay với cá nhân Litmanen, và nó vô tình đã lọt vào mắt của một tuyển trạch viên tới từ Ajax Amsterdam. Và vị tuyển trạch viên là quý ngài “Tulip Thép” Louis Van Gaal.

Nói về Tulip Thép và Ajax, giai đoạn năm 1992 là giai đoạn mà câu lạc bộ Hà Lan quyết định làm một cuộc cách mạng. Sau nhiều năm tháng mất tích khỏi bản đồ bóng đá châu lục, Ajax Amsterdam quyết tâm muốn tìm lại ánh hào quang của những năm 1970, và để hiện thực hóa, câu lạc bộ thủ đô cần không chỉ một mà là hàng tá cái tên tài năng. May cho Ajax, họ có một quý ngài Tulip Thép rất lành tay trong chuyện tuyển mộ tài năng, và ông đã có sẵn danh sách những cái tên cần phải dùng. Hàng loạt tài năng từ học viện như Seedorf, anh em nhà De Boer, Van Der Saar, Edgar Davids, … được Van Gaal đôn lên đội một, nhưng Tulip Thép vẫn cần phải mua một người, và đó là anh chàng “hoàng đế” … Jari Litmanen. Màn trình diễn ở Helsinki Olympic đã để lại trong “lòng” Van Gaal là những “nhớ thương” khôn nguôi về tài năng của Jari Litmanen, và để chiều lòng Van Gaal, lãnh đạo của Ajax đã móc hầu bao.
-7 năm thăng hoa ở Ajax bị hủy trong 2 năm ở Tây Ban Nha:

Trước khi trở thành cái tên được tán tụng của cả một đất nước Phần Lan và của cả những cái tên như Rafael van der Vaart, Steven Pienaar, Nourdin Boukhari, Jari đã bắt đầu những năm tháng xa nhà đầy khó khăn. Gia nhập Ajax đang sống và thở bằng “khối óc” thiên tài của Denis Berkhamp, trong 1 năm đầu sống xa nhà, Jari Litmanen chẳng thể tài nào chen chân nổi vào đội hình chính của Tulip Thép. Nản chí và nhớ nhà, Jari đã đến tìm Louis Van Gaal để giải bày, nhưng thay vì thông cảm cho anh, Van Gaal đã nói như thế này: “Chàng trai, cậu phải thích ứng với một nền văn hóa mới khi cậu chuyển đến bất kì đâu. Và hãy nhớ, không nhiều cầu thủ đủ mạnh mẽ để làm điều đó …”

Câu nói của Tulip Thép như một liều “morphin” đúng lúc, và Jari Litmanen đã bắt đầu thay đổi vì chính câu nói kia. Tuy nhiên, vì cái bóng quá lớn của Berkhamp, Jari Litmanen vẫn cần phải chờ thêm. Mọi chuyện chỉ đến với anh ở cái mùa hè năm 1993, khi Inter Milan đến “rước” Berkhamp”về dinh”, và bỏ lại vị trí hộ công … Cơ hội không đến hai lần, và Jari Litmanen đã chợp thời cơ đúng lúc. Cũng cần nói thêm, một người trong đội ngũ vật lý trị liệu đã mách nước cho Van Gaal rằng ông cần phải dùng Jari Litmanen vì tài năng của chàng trai kia là không hề kém cạnh Denis Berkhamp. Ajax Amsterdam của Louis Van Gaal không hề chơi hoa mỹ như nhiều người đã lầm tưởng, câu lạc bộ của thủ đô Hà Lan khi đó xây dựng lối chơi dựa trên kỉ luật và tinh thần thép, thứ mà không phải ai cũng đáp ứng được. Jari Litmanen khi ấy đã phần nào bị lối chơi kia gây khó khăn vì ông vốn không quen với kiểu đá thực dụng, nhưng khi cơ hội chẳng đến lần hai, Jari nắm nó chắc hơn tất thảy ai khác. Đến cuối mùa năm đó, Jari Litmanen ghi tới 26 bàn-bằng y số bàn thắng mà Denis Berkhamp đã từng làm được, và anh đã phần nào chứng minh rằng mình sẽ vận vừa số áo của Berkhamp để lại.

Huyền thoại của Barcelona

Thời gian rồi trôi như một cơn mưa rào, Jari Litmanen ngày nào còn bỡ ngỡ với thủ đô Hà Lan tráng lệ đã dần trở thành thủ lĩnh lối chơi của đội bóng Hà Lan, và lĩnh xướng chính câu lạc bộ kia vào tới tận chung kết UEFA Champions League năm 1995. Đó là lần đầu tiên sau hơn 20 năm với Ajax Amsterdam, và công lớn trong đó phải kể đến Jari Litmanen. Song, không chỉ giúp câu lạc bộ Hà Lan vào đá chung kết “cho vui”, Jari Litmanen trận đấu ấy đã lĩnh xướng đoàn quân Tulip Thép vượt qua cả A.C Milan hùng mạnh để giành lấy chiếc cúp bạc.
Một trận đấu đến giờ khi nhắc lại, không ít người con của Amsterdam xinh đẹp phải rùng mình. Đó là khi mà họ và cả đất nước Hà Lan đón lấy danh hiệu châu lục thứ tư, nhưng khoảng khắc kia, trớ trêu thay cũng là khoảng khắc của bước ngoặt …

Sau thành công ở sân chơi châu lục, đội hình Ajax Amsterdam đã bị xẻ thành nhiều mảnh khác nhau. Lão tướng Blind và Rijkaard giải nghệ; anh em De Boer và Koeman đến vớ Barcelona; Seedorf đến Real Madrid; Kluivert và Edgar Davids đến A.C Milan; chỉ còn mỗi Jari Litmanen và Tulip Thép vẫn còn ở đó. Nhưng rồi thì họ cũng cùng nhau ra đi. Ở tuổi 28, ông đến với Barcelona để thử thách bản thân nhưng trớ trêu thay, mảnh đất thanh bình ấy không dành cho “người băng” Litmannen.
-Ám ảnh chấn thương:

Dù chơi cho Barcelona không đến nỗi tệ, nhưng ở chính Tây Ban Nha, những chấn thương bắt đầu đến với Jari Litmanen dưới một tần suất dày đặc. Ám ảnh và kinh hoàng ấy cứ thế mà theo Jari đến tận cái ngày anh rời thế giới bóng đá một cách bình lặng vào năm 2011. Có người sau khi đọc xong những dòng văn kia sẽ bật cười vì những gì Litmanen làm được so ra là quá ít so với một hoàng đế khác, “Die Kaiser” Franz Beckenbeur, nhưng với một đất nước như Phần Lan, tin tôi đi, ông đã là một huyền thoại. Một huyền thoại về sự tinh khiết và đam mê thuần túy cho trái bóng. Có thể những chấn thương quái ác đã ngăn cản ông chạm đến cái tầm cao mà rất nhiều người mong muốn, nhưng bóng đá cũng như cuộc đời, tất cả các gia trị chỉ mang một khái niệm tương đối. Sau cùng thì, cảm ơn ông Jari vì những “ca khúc” mà đôi chân thiên tài kia mang lại, và chúc mừng ông một tuổi mới nhiều sức khỏe, “hoàng đế”!

Nguồn tham khảo:  Trên đường Pitch

 

Trả lời

*